Z wykształcenia inżynier, przez lata organizator życia kulturalnego warszawskiej Smolnej, dziś maluje i robi grafiki na łódzkim Starym Polesiu. Tomasz Kwiatkowski opowiada o tym, dlaczego warto zaczynać od nowa i czego można doświadczyć w warzywniaku. Rozmawia Natalia Królikowska.
Twoja droga do sztuki prowadziła przez fotografię i działania społeczne. Co było pierwsze?
Fotografia. Zdjęcia robię właściwie całe życie, zacząłem chyba w liceum. Przez wiele lat to było moje główne medium. Ale z wykształcenia jestem inżynierem, skończyłem Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej. Urodziłem się w Warszawie, wychowałem w Pruszkowie. Przez kilka lat pracowałem w zawodzie, byłem też nauczycielem, później długo prowadziłem firmę.
Byłeś grzecznym chłopcem?
Bardzo grzecznym. Uczniem byłem średnio dobrym, ale lubiłem się uczyć. Myślałem nawet o doktoracie, ostatecznie jednak nie poszedłem na studia doktoranckie. Żadnej historii o młodzieńczym buncie nie mam.
A my odkryliśmy przy okazji, że jesteśmy grupą ludzi, która potrafi robić razem fajne rzeczy
Skąd więc społecznik?
Z mieszkania na Smolnej w Warszawie. W sąsiedztwie naszej kamienicy otwarto dyskotekę Labirynt, do której przychodziły tysiące ludzi. Dla mieszkańców to był dramat. Muzyka grała tak głośno, że mój sąsiad, kiedy zaczynali, biegł zdejmować rzeczy ze stołu, bo wszystko mu się zsuwało.
To był impuls do sąsiedzkiej mobilizacji. Okazało się, że pojedynczo niewiele możemy zdziałać, więc założyliśmy Stowarzyszenie Mieszkańców Ulicy Smolnej. Walka z Labiryntem zajęła nam trzy lata. Ostatecznie decydujące okazały się kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego. A my odkryliśmy przy okazji, że jesteśmy grupą ludzi, która potrafi robić razem fajne rzeczy.
I nie skończyło się na rozwiązaniu wspólnego problemu.
Zaczęliśmy organizować wydarzenia. Ważną osobą był mój przyjaciel Jarek Chołodecki, działacz solidarnościowy, który wrócił ze Stanów. Zgromadziliśmy wokół siebie sporo młodzieży, bo obok było liceum Zamoyskiego. Robiliśmy Święto Ulicy Smolnej, Święto Muzyki, spotkania, koncerty. Bardzo wspierał nas Dom Kultury Śródmieście.
W 2010 roku zorganizowaliśmy Najdłuższe Urodziny Chopina: ponad 170 godzin grania bez przerwy. We Wspólnocie Polskiej stanęły dwa fortepiany. Na jednym grano, drugi można było w tym czasie stroić. Przewinęły się setki muzyków. Mój syn jest wiolonczelistą, więc znałem to środowisko. Przyjaźniliśmy się też ze Zbyszkiem Namysłowskim, którego syn chodził do klasy z moim. To wszystko się rozrastało. Przez lata zrobiliśmy setki wydarzeń, a urodzinowe koncerty chopinowskie odbywają się do dziś.
Wyglądaliśmy jak ci burłacy z obrazu Riepina, którzy ciągną statki po Wołdze. Tylko my ciągnęliśmy przyczepę z fortepianem, na którym cały czas grał muzyk
Święto Muzyki wyprowadzaliście też dosłownie na ulicę.
Któregoś roku wymyśliliśmy, że pożyczymy fortepian i postawimy go na samochodowej przyczepie do malucha, takiej do wożenia ziemniaków. Poszedłem do strażaków po zużyte węże i zrobiliśmy z nich pasy do ciągnięcia. Wyglądaliśmy jak ci burłacy z obrazu Riepina, którzy ciągną statki po Wołdze. Tylko my ciągnęliśmy przyczepę z fortepianem, na którym cały czas grał muzyk. Wyruszyliśmy z placu Teatralnego, szliśmy Krakowskim Przedmieściem i Nowym Światem. Po drodze zatrzymywaliśmy się na pół godziny i pianiści grali.
Jak reagowali przechodnie?
Fantastycznie. Podchodzili, byli zachwyceni, chcieli razem z nami ciągnąć. Słońce, południe, muzyka, ludzie. Rewelacja. Stanęliśmy przy kościele Świętego Krzyża, gdzie jest serce Chopina. Grała wtedy Pamela Howland, amerykańska pianistka i profesorka, która już nie żyje. Nagle patrzymy: jedzie policja, za nią limuzyna. Pomyśleliśmy, że może prezydent, bo to przecież okolice pałacu. A to był Paul McCartney.
Zatrzymał się?
Nie, ale otworzył okno i zaczął do nas machać. Zrobiłem zdjęcie, na którym jest Pamela, fortepian i Paul machający z samochodu. Później Darek Bartoszewicz z „Wyborczej” zrobił ze mną wywiad i ta fotografia bardzo długo wisiała na głównej stronie gazety. Pobiła popularnością wszystkie polityczne awantury i obyczajowe skandale. Nawet dostałem za nią jakieś drobne pieniądze.
Była zdumiona: jak to, w mieście, w którym Chopin mieszkał do dwudziestego roku życia nie ma możliwości posłuchania jego muzyki?
Skąd w waszych działaniach tyle Chopina?
To też historia związana z Pamelą. Była cudowną kobietą i społecznicą. Kiedy przyjechała do Polski, zapytała w towarzystwie chopinowskim, gdzie w Warszawie można posłuchać Chopina na żywo. Odesłano ją do Żelazowej Woli. Była zdumiona: jak to, w mieście, w którym Chopin mieszkał do dwudziestego roku życia nie ma możliwości posłuchania jego muzyki? Mieszkała wtedy u Jarka i powiedziała mu: „To jest jakiś nonsens. Gramy”. Zaczęliśmy organizować koncerty, festiwale. Od tamtej pory u Jarka odbywają się codzienne koncerty fortepianowe. Później powstały też inne miejsca, w których można słuchać klasyki.
Są przecież koncerty w Łazienkach.
Tak, i są świetne, ale odbywają się latem. A ona chciała po prostu posłuchać Chopina na żywo w Warszawie i naprawdę usłyszała, że ma jechać do Żelazowej Woli.
Przez kilka lat prowadziliśmy też dawną kawiarnię Nowy Świat, w której stworzyliśmy Nowy Świat Muzyki. Dużo się działo.
Co dawało ci to miejsce?
Kontakt z ludźmi. Jarek prowadził pensjonat i czasem rano dzwonił: „Wstałeś już?”. „Jeszcze leżę”. „To przychodź, przyjechał Buzek, będziemy rozmawiać”. Przychodzili muzycy, pisarze, ludzie z bardzo różnych środowisk. To było cudowne. Przy okazji robiłem własne projekty fotograficzne. Na dwusetlecie urodzin Chopina powstały „Chopin Stories”. Fotografowałem ludzi, których ceniłem, i prosiłem, żeby opowiedzieli mi o Chopinie. Poszedłem do profesor Łętowskiej: „Pani profesor, mam taki pomysł, chciałbym zrobić pani portret i posłuchać opowieści o Chopinie”. „A kto pan jest?”. „Tomasz Kwiatkowski ze Smolnej”. „A, ze Smolnej. To jesteśmy umówieni”. Podobnie było z Julią Hartwig. Poszedłem na jej spotkanie w Domu Kultury Śródmieście. Po nim stała kolejka po autografy, a ja zapytałem, czy mógłbym zrobić jej portret. Dała mi telefon. Umówiliśmy się, przyszedłem, a ona patrzy na mnie i pyta: „A w jakiej sprawie? Co ja miałam panu powiedzieć?”. „O Chopinie miała mi pani opowiedzieć”. „A!”. Usiadła i opowiedziała, jak opracowywała jego listy.
Potrafiliście też upomnieć się o przestrzeń do działania.
Robiliśmy wydarzenia w dawnej Bibliotece Krasińskich na Okólniku. Wcześniej był tam pustostan, otworzyli go skłotersi, później weszliśmy my. Miasto zamknęło budynek, a my chcieliśmy, żeby można było nadal coś w nim robić. Zorganizowaliśmy więc bardzo spokojny protest. Codziennie o tej samej godzinie przychodził trębacz z akademii muzycznej po drugiej stronie ulicy i grał hejnał. My staliśmy, między innymi z Tadeuszem Konwickim, przyjeżdżała „Wyborcza”, po hejnale się rozchodziliśmy. I tak dzień po dniu. Po tygodniu publikacji miasto zgodziło się udostępnić nam to miejsce za opłaty eksploatacyjne.
Jak w tym wszystkim pojawiło się malarstwo?
Przez kilkanaście lat organizowałem wydarzenia i ciągle robiłem zdjęcia. W pewnym momencie zaczęło mi brakować własnych, prywatnych działań. Miałem też poczucie, że nie wiem, co zrobić, żeby być lepszym fotografem. Byłem niezły, ale chciałem pójść dalej. Trafiłem na warsztaty rysunku i malarstwa w Domu Kultury Śródmieście. Początkowo myślałem: „Jezu, dwie i pół godziny na stojąco przed sztalugą, zwariuję”. Okazało się, że to świetne. Chodziłem przez dwa czy trzy lata. Wysłałem potem pięć obrazów na Bielską Jesień i trzy zostały przyjęte. Ja, taki dzik po zajęciach w domu kultury! Pomyślałem: „Wow, jest fajnie”.
Wysłałem potem pięć obrazów na Bielską Jesień i trzy zostały przyjęte. Ja, taki dzik po zajęciach w domu kultury! Pomyślałem: „Wow, jest fajnie”
A jednak zostawiłeś Smolną. Dlaczego?
Miałem poczucie, że zrobiłem tam już to, co mogłem. Przyjeżdżał kolejny gość, organizowaliśmy kolejne spotkanie, wszystko umiałem. Oczywiście to nieprawda, że wszystko, ale tak się czułem: nic mnie już nie zaskoczy. Znałem ludzi, wiedziałem, jak to działa. Uznałem, że trzeba zrobić coś nowego. Czyli się wyprowadzić.
Dlaczego do Łodzi?
Pomysł pojawił się jeszcze przy okazji starań polskich miast o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016. Uczestniczyłem w warszawskich przygotowaniach i pomyślałem, że mógłbym zamieszkać w jednym z miast, które się o ten tytuł ubiegały. Rozważałem też zagranicę, ale czułem, że jestem za mocno związany z językiem. Została więc Polska: Lublin, Wrocław, Katowice, Łódź. W sierpniu 2017 roku przyjechał do mnie przyjaciel, którego znam od kilkudziesięciu lat. Opowiadał, że ma w Łodzi mieszkanie. Kupił dom, a mieszkanie miało być dla dzieci, tylko dzieci miały inny pomysł na życie niż rodzice. Zapytałem: „Stanisławie, a czy tam jeżdżą tramwaje?”. Byłem w tym mieszkaniu kilka lat wcześniej i nie pamiętałem. Powiedział, że po tym odcinku Żeromskiego nie jeżdżą. Zaproponowałem, że przyjadę na tydzień i zobaczę. Dwa tygodnie później już mieszkałem w Łodzi.
Stare Polesie spełniło oczekiwania?
Mogę malować, mam kontakt z ludźmi, dużo się dzieje kulturalnie. Na Smolnej bardzo ważne było dla mnie spotykanie mądrych ludzi. Nieważne, o czym mówią: jeśli znają się na swoim temacie, chcę ich słuchać. W Łodzi też to znalazłem. Chodziłem na spotkania z Myśliwskim, Szczygłem, ostatnio słuchałem świetnego wykładu o projektowaniu. Gdybym wyprowadził się na wieś, nie miałbym tego.
Bardzo miłym zaskoczeniem było też to, jak przyjęli mnie tutejsi malarze. Przy którejś z pierwszych wystaw usłyszałem od ludzi po ASP, z profesorskimi tytułami: „My, malarze”. Ja mam za sobą dom kultury, oni lata studiów i pracy, a tu nagle: „my”. To było fantastyczne.
Przy którejś z pierwszych wystaw usłyszałem od ludzi po ASP, z profesorskimi tytułami: „My, malarze”
A społecznik ze Smolnej? Został w Warszawie?
Nie, ciągle nim jestem. Kiedyś w radiu młody dziennikarz zapytał mnie, na czym polega bycie społecznikiem. Powiedziałem: „To bardzo proste. Wychodzi pan z mieszkania i widzi papier na klatce schodowej. Jeden podniesie, drugi nie. Ja podnoszę i wyrzucam, bo choć nie leży w moim mieszkaniu, to leży na mojej klatce, przed moim domem”.
Jak z tej perspektywy patrzysz na Łódź?
Kiedy przyjechałem, dziwiło mnie wiele rzeczy. Na przykład to, że ktoś urządza eleganckie miejsce, remontuje kamienicę, a tuż obok jest kompletnie zaniedbana przestrzeń. Ściana w ścianę. Podjeżdżają drogie samochody i nikomu to nie przeszkadza. Jakby to, co obok, nie było widoczne. Na początku miałem też wrażenie, że ludzie, którzy robią tu interesy, nie do końca wierzą, że im się uda. Działają, ale ciągle się boją, więc nie wydadzą ani trochę więcej, niż muszą. Tak to wtedy odbierałem. Teraz sam już za bardzo wsiąkłem i pewnych rzeczy nie zauważam.
Można się przyzwyczaić do wszystkiego?
Mam taką historię ze spotkania w Domu Literatury. Przyjechał autor książki „Spałem w łóżku Hitlera” i mówił między innymi o antysemickich napisach w Łodzi. Wcześniej namalowałem pracę odnoszącą się do tych napisów. Moja znajoma mówiła, że trudno jej na nią patrzeć, bo jest taka prawdziwa, ale przecież wspólnie z innymi zamalowują te rzeczy. Na spotkaniu zacząłem więc protestować: „Moi przyjaciele to zamalowują, mieszkam tu od dwóch lat i już tego nie widzę”. Pokłóciliśmy się trochę, on przekonywał, żebym poszedł i sprawdził. Następnego dnia poszedłem. I miał rację. Napisy wciąż były, tylko ja przestałem je dostrzegać.
Stały się częścią krajobrazu.
Tak, czymś neutralnym. Te wszystkie kibicowskie napisy z gwiazdami. To było mocne odkrycie: moja optyka już ich nie rejestrowała.
W twoich pracach jest też dużo zwyczajnego miejskiego życia. Gdzie szukasz tematów?
Chodzę po Zielonym Rynku, robię zdjęcia. Patrzę na ludzi, którzy siedzą na ławkach i palą papierosy. Kiedy stawiano te ławki, zastanawiałem się: „Jezu, kto tu będzie siedział?”. A siedzą. I się cieszą. Sam nie palę, od kilku lat w ogóle nie piję. Patrzę więc, jak oni z takim smakiem palą te papierosiki, popijają piwo czy wódkę. Jest dwunasta, pierwsza. To nie są moi kumple, ale przyglądam się ich życiu i ono wygląda na całkiem spokojne.
Ciągle też słucham. Stałem kiedyś przy warzywniaku, przede mną para zastanawiała się, czy następnego dnia sklep będzie otwarty. „To ile kupujemy?”. „Jak będzie otwarty, to kupmy trzy kilo”. Ziemniaków. Pomyślałem, że mnie trzy kilo wystarczyłoby chyba na dwa miesiące. Takie drobne zdumienia mnie uruchamiają.
Co musi mieć temat, żebyś chciał się nim zająć?
Musi mnie kręcić. Wydaje mi się, że sztuka, a przynajmniej ta, którą ja robię, powinna być o czymś. Nie będę mówił za wszystkich. Ostatnio dużo myślę też o tym, że należę do pokolenia, które nie uczestniczyło w drugiej wojnie światowej, ale ona w jakiś sposób na nim ciąży. Czytałem rozmowy Mirosława Bałki z Andą Rottenberg i bardzo bliskie było mi to, co mówił. On jest z Otwocka, ja z Pruszkowa. Jeździł do Warszawy do Teatru Dramatycznego na przedstawienie, które ja też widziałem. Odnajdywałem takie wspólne punkty. Kiedy opowiadał o ciężarze wojny, dotarło do mnie, że też go odczuwam. Choć nie maluję obrazów bezpośrednio o wojnie. Ostatnio zrobiłem jednak pracę z sierpem i młotem. To są tropy, które do mnie wracają.
Fotografujesz, malujesz, robisz linoryty, piszesz. Skąd wiesz, jaki środek wybrać?
Nie wiem, to się samo dzieje. Kiedy coś mnie poruszy i mam ochotę napisać, piszę. Zdjęcia robię teraz głównie jako materiał wyjściowy do niektórych obrazów. Najchętniej bym malował, bo to jest najtrudniejsze. Grafika przychodzi mi łatwiej, robię linoryty, ale nie mam żadnego systemu, który podpowiadałby mi, że ten temat trzeba namalować, a inny opisać.
Wczoraj przez cały dzień nie mogłem się zebrać. A o dziesiątej w nocy nagle wstąpił we mnie diabeł. Wymalowałem obrus: powstał rysunek metr siedemdziesiąt na metr czterdzieści
Na Smolnej organizowałeś całe życie kulturalne. W Łodzi przede wszystkim malujesz i uczestniczysz w tym, co robią inni. To kwestia miasta czy twój wybór?
Mój wybór. Inny etap. Teraz najbardziej kręci mnie to, że stoję i maluję. Wczoraj przez cały dzień nie mogłem się zebrać. A o dziesiątej w nocy nagle wstąpił we mnie diabeł. Wymalowałem obrus: powstał rysunek metr siedemdziesiąt na metr czterdzieści. Akrylem, wałkiem, patykiem, sznurkiem. Później nie mogłem zasnąć.
Obrus nie jest przypadkowym podłożem?
Nie. Łażę po lumpeksach i kupuję szmatki: obrusy, pościel, poszewki, prześcieradła. Na tym maluję, rysuję, odbijam grafiki. To wszystko trochę się fałduje, nie jest równe, ale właśnie te niedoskonałości mi odpowiadają. Na wystawę w Muzeum Śląskim w Katowicach namalowałem, napisałem na poszwie tytuł wystawy i listę artystów. Czuję też dużą łączność z Łodzią i jej włókienniczą historią.
Skąd te nietypowe narzędzia? W domu kultury chyba nie uczyli malowania sznurkiem.
Nie, tam były pędzelki. Eleganckie. Własne zresztą, bo farby nam dawali, ale pędzle trzeba było przynosić. Ludzie ich nie myli, akryl zasychał i było po pędzlu. A ja jestem inżynierem, narzędzia są mi bliskie. Kiedy czuję, że potrzebuję coś zmienić, próbuję.
Co okazało się zaskakująco przydatne?
Sznurek. Daje mi coś zupełnie innego. Malarz po szkole inaczej traktuje pędzel i materię malarską, to jest dla niego naturalne. Ja podchodzę do tego z respektem. Tego, co robię sznurkiem, nie potrafię zrobić pędzlem. Coś wyjdzie krzywo, coś inaczej, właśnie dzięki temu dziwnemu narzędziu. Przy grafikach używam dłut, mam eleganckie i mniej eleganckie. Ale używam też dremela, takiej małej frezarki, trochę jak wiertarka u dentysty. Bo działa. I daje inny, dziwny efekt. To jest fajne. Tak po prostu robię.
Myślisz pojedynczymi pracami czy cyklami?
Pojedynczymi. Czasem później okazuje się, że dwie czy trzy rzeczy do siebie pasują i układają się w cykl. Ale kiedy pracuję, zajmuje mnie ten konkretny obraz i ten konkretny temat.
Punktem wyjścia są często sytuacje, które widziałeś albo sfotografowałeś. Czy to znaczy, że czujesz się malarzem-realistą?
Właśnie nie bardzo. Zwykle zaczyna się od sytuacji, którą zobaczyłem albo sfotografowałem, ale później wychodzi z tego obrazek. Ma jakąś łączność z tamtą sytuacją: może zachowuje jej nastrój, może coś innego. Czy to jednak jest realizm? Nie wydaje mi się. Interesuje mnie rzeczywistość, przeważnie nie ta z czołówek gazet, tylko taka nasza, szara. Czasem wystarczy zasłyszane zdanie. Kolega przytoczył mi ostatnio: „Nie ma problemu, nie widzę przeszkód”. To jest tak cudowne hasło, że muszę z niego zrobić grafikę.
Przyjaźnię się z Piotrkiem Kotlickim, który jest genialnym malarzem. Wysyłam mu obrazy, a on mówi: „Tu jest dziura”, „Tu linia nie spotyka się z krańcem”. Koryguje mnie. To rewelacja, że mogę się w ten sposób uczyć
Jesteś też stałym bywalcem wystaw. Jak oglądanie cudzej sztuki wpływa na twoją?
Jestem zdecydowanie dziadem wernisażowym. Chodzę, patrzę, interesuje mnie, co robią inni. Próbowałem kilka razy namalować coś „w stylu” i nigdy się nie udało, wychodziły straszne knoty. Ale zainspirować się czasem potrafię. Mam też szczęście do ludzi. Przyjaźnię się z Piotrkiem Kotlickim, który jest genialnym malarzem. Wysyłam mu obrazy, a on mówi: „Tu jest dziura”, „Tu linia nie spotyka się z krańcem”. Koryguje mnie. To rewelacja, że mogę się w ten sposób uczyć. Odwiedzam pracownie kolegów i patrzę, jak pracują. Czasem dzwonię z najprostszym pytaniem: „A jak ty to robisz?”. I oni mi mówią.
Twórcy bez akademickiego wykształcenia bywają cenieni właśnie za własny, osobny język. Ty nadal chcesz się uczyć od tych po akademii?
Ciągle się uczę. Dlatego kontakt z Piotrkiem jest dla mnie tak ważny. Mam na ścianie jego duży obraz. Podziwiam jego warsztat, tę maestrię malarską. Jednocześnie, ponieważ nie mam szkoły, bardzo ważny jest dla mnie konkurs imienia Teofila Ociepki w Bydgoszczy, dla twórców nieprofesjonalnych. Brałem w nim udział cztery razy i dostawałem wyróżnienia. Właśnie tam zauważyły mnie muzea. Stamtąd wzięła się w jakimś stopniu obecność moich prac w Muzeum Śląskim czy w muzeum w Toruniu.
Gdzie więc sam siebie umieszczasz, w jakim obiegu?
Na jakimś pograniczu sztuki naiwnej, art brut. Chociaż pod względem myślenia o obrazie czuję się dość blisko podejścia akademickiego, nawet jeśli warsztatowo to inna historia. Koleguję się też przede wszystkim z ludźmi po akademiach. Z drugiej strony nie mam formalnego wykształcenia artystycznego. W muzeum etnograficznym powiedziano mi, że jestem w szufladzie „kultura miejska”. Muszą przecież jakoś dzielić zbiory, więc Kwiatkowski trafił do kultury miejskiej.
Sprzedajesz prace?
Głównie kupują je muzea. Muzeum Śląskie ma kilka, ostatnio wzięło też piętnaście na wystawę. Moje prace są również w Toruniu. Zdarzają się inni kupujący, ale zachowajmy skalę: nie jest to coś, z czego żyję.
O czasach warszawskich opowiadasz z rozmachem. O tym, co robisz teraz, mówisz oszczędniej. Łatwiej opowiadać o tym, co już za nami?
Zdecydowanie łatwiej mi opowiadać o czasach warszawskich i wcześniejszych. To, co teraz, codzienność, jest chyba zbyt świeże, żeby snuć ładną opowieść. Malowanie i robienie grafik są na równi z innymi aktywnościami: czytaniem, jedzeniem, naprawianiem kranu. To elementy życia codziennego.
A jednak po nocnym malowaniu obrusu nie mogłeś zasnąć.
Z drugiej strony tworzenie jest jednak trochę inną czynnością niż jedzenie. Kiedy wracam z Warszawy czy z innej zagranicy, musi upłynąć chwila, czasem dzień albo dwa, żebym zaczął coś robić. Takie dywagacje faceta, który nie ma dużo obowiązków.
Masz jeszcze artystyczne marzenia?
Miałem jakiś czas temu marzenie o wystawie w dużym ośrodku. Jak marzyć, to Paryż, Londyn, Nowy Jork. Ale ostatnio trochę mi przeszło.
Są poważnymi biznesmenami albo pracują w poważnych korporacjach. Skończyliśmy politechnikę w dobrym momencie, mieliśmy solidne przygotowanie. A ja siedzę wśród nich jak taki dzik: malarz, grafik. I jest pięknie
Nie boisz się, że malowanie też ci przejdzie?
Może tak być. Coś innego będę wtedy robił. Dużo czytam, choć bardzo wybiórczo. Ostatnio przeczytałem autobiografię Ai Weiweia i to było dla mnie niebywałe doświadczenie. Jesteśmy z podobnego pokolenia. Pomyślałem, że nie ma ucieczki przed tym, co nas naprawdę kręci. Jeżeli coś nas tak interesuje, po prostu to robimy. Mam tę możliwość, że robię to, co lubię. Właściwie całe życie robię to, co lubię. Przez lata zajmowałem się biznesem, teraz jestem artystą. Raz na pół roku albo raz na rok jadę do Warszawy spotkać się z kumplami ze studiów. Jemy obiad, oni piją wódkę, ja herbatę. Są poważnymi biznesmenami albo pracują w poważnych korporacjach. Skończyliśmy politechnikę w dobrym momencie, mieliśmy solidne przygotowanie. A ja siedzę wśród nich jak taki dzik: malarz, grafik. I jest pięknie. Tak się potoczyło.
I to jest najlepsza puenta. Dziękuję za rozmowę.
____________________
Tomasz Kwiatkowski – grafik, malarz, fotograf, trochę pisze, kiedyś działacz społeczny, inżynier. Z radością uczestniczy w konkursach malarskich i literackich, w których zdarzają mu się wyróżnienia (Teofil Ociepka w Bydgoszczy, Bielska Jesień, Międzynarodowe Biennale Plakatu w Warszawie, Transgrafia, inne…). Prace są w zbiorach muzealnych i prywatnych. Cieszy się życiem w Łodzi, choć to nie zawsze jest łatwe.
____________________
Natalia Królikowska – łodzianka, dra nauk humanistycznych, producentka wydarzeń kulturalnych, aktywistka literacka, zawodowo związana z Teatrem Jaracza, w którym odpowiada za komunikację i rozwój publiczności.
____________________
____________________
